KADIN, INTERNET, TÜRKİYE ve DÜNYA

• Tüm dünyadaki internet kullanıcı sayısı 300 milyon civarında ve % 20'si kadın. Dünyada 3 milyar kadın varsa, sadece 60 milyonu internete bağlanabiliyor. Nerede geriye kalan 2,999,999, 940 milyar kadın ? Nerede yaşıyor ve ne yapıyor? Belki de internetin adını bile duymamış ve bilgisayardan haberdar olmayan bu kadınlar nasıl yaşıyor?
  
• abd'nin nüfusu 270 milyon. İnternet kullanıcı sayısı 80 milyon. Kullanıcıların % 47.5'i, yani 38 milyonu kadın. Kadın kullanıcıların % 35'i ev kadını. Nüfusu 270 milyon olan abd'nde sadece 14 milyon ev kadını internet kullanıyor.
  
• Japonya'da kadın kullanıcı oranı % 41 iken ev kadını olan kullanıcıların oranı % 18.

• Kadın kullanıcı oranı Singapur'da % 4. Bu oran Kore'de % 2 ve Tayvan'da % 1.3.

Kadınları internet kullanmaya iten nedenlerin ilki, kocaları ya da çocukları evde yokken bilgisayarın 'boş' kalması galiba. diğer insanlarla ilişki kurabilmeleri, alışveriş yapabilmeleri, e-posta aracılığıyla yakınlarına ulaşabilmeleri, belki içlerinde büy&üyen o 'sen bilgisayardan ne anlarsın ? 'duygusunu yoketmek istemeleri, internet sayesinde 'çalışan' kadınlar 'gibi' olabilmeleri, haberdar olabilmeleri, yani kendilerini eşit hissedebilmeleri, yani 'o dizideki amerikalı kadın'ın yaptığını yapıyor olabilmeleri, tıpkı kocaları 'gibi' oyun oynayabilmeleri, telefon borcunu öğrenebilmeleri, 'öğrenmek istemek' ile 'öğrenmek' arasındaki farkı biraz olsun azaltabilmeleri, ekonomik olarak ya da sosyal hayatta sağlayamadıkları ya da yaşayamadıkları bağımsızlık duygusunu internet sayesinde elde edebilmeleri, kendilerine ait bir web sayfasına sahip olabilmeleri ve belki birgün bir grup perulu kadının yaptığı gibi kendi işlerini kurup para kazanabilmeleri.

İNTERNET BİR LÜKS DEĞİLDİR.

Türkiye'ye ilişkin yorum veya HERKES İÇİN İNTERNET *

İnternet (international network) 1960'lı yıllarda ARPA (abd savunma bakanlığı ileri araştırma proje teşkilatı) tarafından askeri haberleşme amacıyla kuruldu. ARPA, ARPANet adı altında üniversiteleri ve resmi kuruluşları birbirine bağlayan askeri amaçlı bir ağ oluşturdu. Ancak bu ağ, önce üniversiteler tarafından araştırma yapmak için kullanılmaya başlandı ve bir süre sonra özel sektör de bu ağa dahil oldu. Ağ, kısa sürede bireyler tarafından da kullanılmaya başlayınca ARPANet, internet adını aldı.

Dr. Berners Lee, metinleri internet aracılığıyla başka makinalara aktarabilen küçük bir program yazdı. Bu program, world wide web (www), yani dünya çapında ağ, metin dili ise hyper text mark-up language (HTML) olarak bilinir. Böylece, internet ile haberleşme sistemi kısa sürede amacının çok ötesinde bir kullanım alanına sahip oldu.

Çok güçlü bir haberleşme sistemi olan internet, ırklar ve cinsler arası eşitsizliği birebir yansıtmaktadır. Haberleşme teknolojisinde Avrupa Kökenli Olmayan ülkeler (AKOÜ) ve özellikle de kadınlar, her alanda olduğu gibi bu alanda da geri bıraktırılmıştığın kurbanı olmuştur. Nüfus açısından büyük olan Hindistan, Çin gibi ülkelerdeki internet kullanımı, Avrupa Kökenli ülkelerin (AKÜ) toplamından azdır. Aynı şekilde kadınların internet kullanımı, erkeklerin internet kullanımından çok daha azdır. "Az"ın tanımını araştırmacılara bırakıp, bu konuda neler yapıldığına baktığımızda karşımıza çıkan tablo ise acı bir gülümsemeye eşittir. AKÜ'in ikinci el bilgisayarları, gene AKü'in desteklediği Hükumet Dışı Organizasyonlar (NGOs) aracılığıyla AKOÜ'e yollanmaktadır. Tıpkı, zehirli atıklarını boşaltmak için Türkiye sahillerine gelen AKÜ'e ait tankerlerin devlete rıhtım kirası ödemesi gibi.

Herkesin olanaklardan eşit olarak yararlanması ilkesi ışığında, internetten kimin ne kadar ararlandığını net olarak görebilmek için, önce belli kriterleri baz alarak bütüne bakmamız gerekir.

Fiyat

AKOÜ'de telefon ve fiber optik temelli yayın fiyatlarının çok pahalı olması, AKÜ'de ise internet servislerinin çok ucuz olması, internete bağlananların dünya çapındaki profilini açıkça ortaya sermektedir.

Dil

İnternet dilinin ingilizce olması, AKÜ'in internette baskın olmasına neden olmuştur. Harflerin standard kodlaması ingilizce referans alınarak yapıldığı için, diğer diller ancak ek işlemlerle okunabilir hale getirilmektedir. Bu durumun doğal sonucu aramalarda yaşanmaktadır. Arama motorları özellikle AKÜ tarafından/için yapıldığından dolayı, arama sonuçları da ona göre olmaktadır.

Ortam

Büyük şehirlerin iş ortamında ya da üniversitelerde konusuyla ilgili olduğu için internetle haşır neşir olan kadınlar dışında internetle tanışanların çoğu doğal olarak erkeklerdir. Istanbul'un ekonomik analizini Türkiye'nin genel analizi olarak görme yanlışlığına düşen veya düşmekten hazalan/çekinmeyen araştırmacıların bu konuda ne düşündüğünü gazetelerin köşe yazılarından takip etmek mümkün. Biz bu konuda kişisel gözlemlerimizi kişi düzeyinde tutarak aşağıdaki notlara ulaştık :

- İnternet bağlantısı olan evlerde bilgisayar sırasıyla, erkek çocuk, baba, kız çocuk, anne tarafından kullanılmaktadır.

- İşyerlerinde internet, bilginin ve kariyerin bir fonksiyonu olarak hem kadın hem erkek tarafından kullanılmaktadır. Çalışan erkek sayısının çalışan kadın sayısından daha fazla olduğu unutulmamalıdır.

- Küçük şehir ve kasabalardaki internet kafeler, çoğunlukla erkek çocukların oyun oynadığı ya da genç erkeklerin sohbet adı altında 'kurtadam' dansı yaptığı yerler olarak hizmet vermektedir.

- Haritada batıdan doğuya ve güneyden kuzeye doğru ilerledikçe -aynı matığı dünya haritasında da uygulayabiliriz- internet kullanımı azalmaktadır. Telefonun bile olmadığı, olsa bile internet bağlantı ücretlerinin çok pahalı olduğu bu bölgelerde bilgisayar kelimesi insanlara yabancı bir tohum adı kadar yabancıdır. Dolayısıyla erkek de kadın da bilgisaymazlar hanesinde yeralmaktadır.

Birleşmiş Milletler'in Pekin'de gerçekleştirdiği konferansta alınan kararların varlığından Türkiye'de kaç kişinin haberdar olduğunu varsaymamak sayısal olarak çok daha iç açıcı bir tablonun ortaya çıkarmasına neden olmaktadır. AKÜ'de yaşayan kadınların AKOÜ'de yaşayan kadınlarla dayanışması amacını taşıyan uluslararası organizasyonların konferanslarında 'ingilizceniz çok iyi' ya da 'aa, siz başınızı örtmüyor musunuz ?' gibi bilinçli cümlelerle yüzümüze çarpan gizli ırkçılığı aşabilmek/durdurabilmek için hangi değerlere demir atmak gerektiğini saptayacak bir modelin yokluğu; her alanda olduğu gibi bilgisayar alanında da dikkatimizi çekmektedir.

Destek

AKOÜ'in kaynaklarını zor yoluyla ele geçiren ve bu kaynakları sömürerek zenginleşen AKÜ'in devletleri, internet kullanımına organize destek verecek imkanlara sahip olduğu için, AKÜ vatandaşları internetten daha fazla yararlanmaktadır. özel sektörün internete bağlantı hizmeti vermediği ülkelerde sadece devlet eliyle verilen bu hizmet, çeşitsizlik nedeniyle çok az kişiye ve tek elden ulaşabilmektedir. Kısıtlı olanaklardan sınırlı bilgiler sağan internet kullanıcıları, kendilerine ancak yetecek kadarını öğrenmek zorunda kalmaktadır. Kesikli sistemle öğrenilen bilginin, sürekli sistemde kullanılmasının ne denli zor olduğunun yorumunu sosyologların eline bırakalım.


İmkanların kullanımının dünyadaki dağılımı eşit olmadığı için kullanımdan doğan sonucun da eşit olmaması beklenir. AKÜ'deki imkanları kullanarak internetin nimetlerinden faydalananlar, internetin geleceğini yönlendirme hakkına da doğal olarak sahip olmaktadır. AKOÜ, eskimiş teknolojileri keşfetmeye çalışırken, AKÜ sürekli olarak yeni teknolojiler geliştirmektedir. ARPANet ile başlayan hikaye, AKÜNET eliyle sürdürülmektedir. 'Soğuk savaşın yarattığı küçük canavar, tüm dünyada haberleşme biçimini değiştirdi' diyenler, hortumla fil arasında bencilce ilişki kuranlardır. Değişen, beynin sınırlarını imkanlardan faydalanarak geliştirenler için değişmiştir. AKÜ'in AKOÜ'e ettiğini unutabiliriz ama tarih, hafızası güçlü olduğu için tarih adını almıştır. Adlarımızı tarih olarak değiştirme isteği uyandırmasını dileyerek kimi istatistiki bilgileri aşağıya aktardık :

Türkmenistan'da kayıtlı internet kullanıcı sayısı 1200'dür(1998).
Tacikistan'da 1000 kişiye 37 telefon hattı düşmektedir (1998).
Vanatu'da toplam 2500 telefon (normal ve cep) vardır (1995).
Hindistan'da 1000 kişiye 22 telefon hattı, 3 bilgisayar,
Endonezya'da 27 telefon hattı, 6 bilgisayar,
Moğolistan'da 37 telefon hattı, 5 bilgisayar,
Nepal'de 8 telefon hattı, 0 bilgisayar (1996-1998) düşmektedir.*

İnsanın içini acıtan bu sayılar, matematiği utandırıyor. Ve eşitsizliğin ve haksızlığın, tek bir dile, dine, ırka ve kültüre sahip olduğunu gösteriyor. AKÜ'e ait istatistiki sayılar, bizi matematikten soğutabilir korkusuyla buraya alınmadı. Zaten bizi ilgilendiren AKÜ değil ve olmamalı. Bir hedef belirleyerek yola çıkanlar tabii ki sürekli hedef büyüterek ilerleyecektir. Varolan ve başkaları tarafından çizilmiş bu yola zorlu bir patikadan geçerek ulaşanlar, nerede olduklarını anlayıncaya kadar yol eskir ve değişir, yeni yollar kullanıma açılır. İşte böyle, AKÜ'in ikinci el bilgisayarlarını ve teknolojilerini kullanarak, gene AKÜ'in eski yolunda eyleşen AKOÜ devede kulak misaline uydurur kendisini.

İnternetin lüks olmaktan çıkması, dünyada ırklar ve cinsler arası eşitsizliğin giderilmesiyle gerçekleşecektir. Bilginin kullanımı ve paylaşımında eşitlik ilkesinin uygulanması için elinden geleni yapmayanların çoğunlukta bulunduğu bu dünyada zorunlu sessizliğimizin utanca dönüşmemesini diliyoruz.

İNTERNET BİR LÜKS DEĞİLDİR.

* : Yorumlar için : info@biledge.com

* : İstatistiklerle ilgili ayrıntılı bilgi için : info@biledge.com